Wat is Peppol? Netwerk en Access Point uitgelegd
Peppol is een internationaal netwerk voor de uitwisseling van elektronische zakelijke documenten, vooral e-facturen. Bedrijven en overheden sluiten niet rechtstreeks op elkaar aan, maar elk op een gecertificeerd Peppol Access Point, dat de documenten gestandaardiseerd aflevert bij het Access Point van de ontvanger. Eén aansluiting volstaat dus om alle andere deelnemers in het netwerk te bereiken.
De naam stond oorspronkelijk voor Pan-European Public Procurement OnLine. Peppol is voortgekomen uit een EU-project voor overheidsinkoop en wordt tegenwoordig beheerd door OpenPeppol, een vereniging zonder winstoogmerk met zetel in België. Inmiddels gebruiken ook bedrijven onderling en landen buiten Europa het netwerk.
Wat is Peppol precies?
Peppol bestaat uit twee delen die samen functioneren:
- Een netwerk: een technische infrastructuur van Access Points, adresregisters en een gemeenschappelijk beveiligingskader met certificaten.
- Een regelwerk: het Peppol Interoperability Framework met overeenkomsten, technische specificaties en documentformaten waaraan alle dienstverleners zich moeten houden.
OpenPeppol beschrijft het principe met de zin "connect once, reach all". Wie via een Access Point in het netwerk zit, kan elke andere deelnemer bereiken, ongeacht welke dienstverlener die gebruikt. Dat onderscheidt Peppol van klassieke punt-tot-puntverbindingen, waarbij voor elke zakenpartner een eigen koppeling nodig is.
Het Peppol-netwerk: het vierhoekmodel
Het Peppol-netwerk werkt volgens het zogeheten vierhoekmodel (four-corner model). De vier "hoeken" zijn:
- Corner 1, de afzender: uw bedrijf maakt de factuur aan in het ERP, de boekhouding of e-factuursoftware.
- Corner 2, het Access Point van de afzender: dat controleert de factuur, zoekt de ontvanger op in het netwerk en verzendt het document versleuteld.
- Corner 3, het Access Point van de ontvanger: dat neemt het document in ontvangst en bevestigt de ontvangst.
- Corner 4, de ontvanger: de factuur komt in zijn systeem terecht en kan daar direct verder worden verwerkt.
Afzender en ontvanger hoeven dus niets van elkaar te weten behalve de Peppol ID van de ontvanger. Welke software of welke dienstverlener de andere partij gebruikt, speelt geen rol.
Wat is een Peppol Access Point?
Een Peppol Access Point is de toegangspoort tot het netwerk. OpenPeppol omschrijft Access Points als gecertificeerde serviceproviders die met elkaar verbonden zijn via een gemeenschappelijke adresserings- en opzoekprocedure. Voordat een Access Point een bericht verstuurt, controleert het dit aan de hand van de Peppol-specificaties.
Een Access Point neemt doorgaans deze taken op zich:
- validatie van de factuur tegen Peppol BIS Billing 3.0
- opzoeken van de ontvanger via SML en SMP
- beveiligde, versleutelde verzending naar het Access Point van de ontvanger
- terugmelding over de afleverstatus
Access Points worden doorgaans beheerd door een gespecialiseerde dienstverlener. Een eigen Access Point opzetten betekent OpenPeppol-lidmaatschap, certificering en doorlopend beheer. Voor de meeste bedrijven is daarom een aanbieder die de aansluiting verzorgt zinvoller. faktoora is een gecertificeerde Peppol-provider: u verzendt en ontvangt facturen via faktoora zonder zelf een Access Point te beheren. Meer daarover op de pagina Peppol-aansluiting met faktoora.
SMP en SML: het adresboek van het netwerk
Om te weten waar een Access Point een factuur naartoe moet sturen, zijn er twee registerdiensten:
Service Metadata Publisher (SMP)
In de SMP publiceert een deelnemer wat hij kan ontvangen: welke documenttypen hij accepteert (bijvoorbeeld facturen en creditnota's volgens BIS Billing 3.0) en via welk Access Point hij bereikbaar is. OpenPeppol vergelijkt dat met een elektronisch adresboek.
Service Metadata Locator (SML)
De SML is de centrale dienst die OpenPeppol zelf beheert. Die vertelt in welke SMP de gegevens bij een bepaalde Peppol ID staan.
Zo verloopt de aflevering
- Het Access Point van de afzender vraagt bij de SML na welke SMP verantwoordelijk is voor de Peppol ID van de ontvanger.
- In de SMP leest het uit welke documenttypen de ontvanger ondersteunt en op welk adres diens Access Point bereikbaar is.
- Het verzendt de factuur naar dat Access Point en ontvangt een ontvangstbevestiging.
De Peppol ID is daarbij de sleutel. Hoe die is opgebouwd en hoe u er een krijgt, leggen we uitgebreid uit in het artikel Peppol ID: betekenis, aanvraag en controle.
Peppol BIS Billing 3.0: het factuurformaat in het netwerk
Peppol legt niet alleen het transportkanaal vast, maar ook de documentformaten. Die heten Business Interoperability Specifications (BIS). Voor facturen en creditnota's geldt Peppol BIS Billing 3.0.
BIS Billing 3.0 implementeert de Europese norm EN 16931 en gebruikt de XML-syntaxis UBL. Elke BIS-factuur bevat daarmee de verplichte gegevens van het Europese datamodel en wordt vóór verzending volgens vaste regels gevalideerd.
Naast facturen vervoert Peppol ook andere documenten, zoals bestellingen of orderbevestigingen. Of een ontvanger die accepteert, staat in zijn SMP-registratie. Veel deelnemers zijn alleen voor facturen geregistreerd.
Peppol in Duitsland in 2026
In Duitsland is de Koordinierungsstelle für IT-Standards (KoSIT, coördinatiepunt voor IT-standaarden) in opdracht van de IT-Planungsrat (de IT-planningsraad van federale overheid en deelstaten) de nationale Peppol Authority. Zij houdt toezicht op de serviceproviders en is ook verantwoordelijk voor de standaard XRechnung.
Overheidsopdrachtgevers (B2G)
Voor facturen aan overheidsinstanties is Peppol in Duitsland een gevestigd kanaal:
- De federale overheid neemt e-facturen in ontvangst via haar centrale portaal OZG-RE. Peppol is daar een van de verzendkanalen. Federale instanties zijn in het netwerk geadresseerd met het schema 0204 en hun Leitweg-ID.
- Volgens de KoSIT waren in april 2025 in 15 deelstaten meer dan 8.000 gemeenten via Peppol bereikbaar, ongeveer 80 procent van alle gemeenten.
- Inhoudelijk verwachten Duitse overheidsinstanties doorgaans een XRechnung. De Leitweg-ID hoort daarnaast in de factuur zelf.
Bedrijven onderling (B2B)
Sinds 1 januari 2025 moeten alle bedrijven in Duitsland e-facturen kunnen ontvangen. Vanaf 1 januari 2027 moeten bedrijven met meer dan 800.000 euro omzet in het voorgaande jaar e-facturen verzenden, vanaf 1 januari 2028 alle bedrijven. Het Umsatzsteuergesetz (Duitse btw-wet) schrijft daarvoor geen bepaald verzendkanaal voor. Peppol is naast e-mail en directe koppelingen een van meerdere mogelijkheden.
Voor de adressering van bedrijven heeft de KoSIT de German Electronic Business Address (GEBA) ontwikkeld. Die is gebaseerd op het Duitse economische identificatienummer (Wirtschafts-Identifikationsnummer) en staat in de Peppol-codelijst onder het schema 0246. Het gebruik is vrijwillig; daarnaast blijven bijvoorbeeld het btw-identificatienummer of de GLN als Peppol ID mogelijk.
Peppol in andere landen: een kort overzicht
Hoe verplicht Peppol is, verschilt per land. Enkele voorbeelden:
| Land | Rol van Peppol |
|---|---|
| België | Sinds 1 januari 2026 geldt een B2B-e-factuurplicht; Peppol is het standaardkanaal. |
| Luxemburg | Facturen aan overheidsopdrachtgevers lopen via Peppol. Een wetsontwerp voorziet in een B2B-plicht vanaf 2028. |
| Noorwegen | Vroege gebruiker; Peppol is bij overheidsopdrachtgevers al jaren gevestigd. |
| Duitsland | Gevestigd kanaal voor overheidsinstanties, vrijwillig kanaal in het B2B-verkeer. |
| Singapore, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan | Nationale e-factuurprogramma's zetten in op Peppol. |
Frankrijk, Italië, Polen en Spanje gaan eigen wegen met overheidsplatforms of nationale meldsystemen. Welke verplichtingen in welk land gelden, vat het artikel EU-e-factuurverplichtingen 2026 samen. Hoe faktoora de verschillende landformaten afdekt, laat de pagina E-facturering in Europa zien.
Voordelen en beperkingen van Peppol
Voordelen
- Eén aansluiting voor alle ontvangers in het netwerk, ongeacht hun software
- Uniform, gevalideerd factuurformaat volgens EN 16931
- Beveiligde verzending met afleverbevestiging in plaats van onveilige e-mailbijlagen
- Binnen het netwerk zijn er volgens de KoSIT geen transactiekosten. Kosten ontstaan bij uw eigen dienstverlener.
Beperkingen
- De ontvanger moet zelf in het netwerk geregistreerd zijn. Is dat niet zo, dan heeft u een ander kanaal nodig, bijvoorbeeld ZUGFeRD of XRechnung per e-mail.
- Veel deelnemers accepteren alleen facturen en creditnota's, geen aanmaningen of willekeurige bijlagen.
- Nationale bijzonderheden, zoals de Leitweg-ID in Duitsland, moeten toch in de factuur staan.
Veelgestelde vragen
Wat is Peppol, eenvoudig uitgelegd?
Peppol is een netwerk waarover bedrijven en overheden op gestandaardiseerde wijze e-facturen uitwisselen. Elke deelnemer is aangesloten via een Access Point en bereikbaar via zijn Peppol ID, vergelijkbaar met een e-mailadres.
Heb ik een eigen Peppol Access Point nodig?
Doorgaans niet. U gebruikt het Access Point van een gecertificeerde dienstverlener. Die verzorgt validatie, het opzoeken van de ontvanger en de verzending. Een eigen Access Point loont meestal alleen voor zeer grote dienstverleners.
Is Peppol in Duitsland verplicht?
Nee. Voor facturen aan overheidsinstanties is Peppol een gevestigd verzendkanaal, en voor B2B-facturen schrijft de wet geen bepaald kanaal voor. Voorgeschreven is het formaat: een e-factuur volgens EN 16931, bijvoorbeeld XRechnung of ZUGFeRD.
Wat is het verschil tussen Peppol en XRechnung?
Peppol is het transportkanaal, XRechnung is een factuurformaat. Via Peppol wordt een factuur in het formaat Peppol BIS Billing 3.0 verzonden. Naar Duitse overheidsinstanties gaat daarover doorgaans een XRechnung.
Hoe kom ik erachter of een klant via Peppol bereikbaar is?
Vraag het best rechtstreeks naar de Peppol ID. Daarnaast helpt de openbare Peppol Directory. Een vermelding daarin is echter vrijwillig; een ontbrekende vermelding betekent dus niet dat de klant niet bereikbaar is.
Bronnen
- OpenPeppol: Peppol Interoperability Framework
- OpenPeppol: Peppol BIS Billing 3.0
- KoSIT: Peppol Authority Deutschland
- KoSIT: German Electronic Business Address (GEBA)
- E-Rechnung Bund: Übertragungsweg Peppol
- België, FOD Financiën: E-Facturation