Termijnfactuur en eindafrekening als XRechnung
Met een termijnfactuur (Abschlagsrechnung) vraagt u een deel van de overeengekomen vergoeding, voordat de volledige prestatie klaar en afgerekend is. De eindafrekening (Schlussrechnung) rekent aan het einde de volledige prestatie af en trekt de al betaalde termijnen inclusief btw af. Sinds de invoering van de e-factuurplicht gelden voor beide de regels van de e-factuur, en in de XRechnung geeft het factuurtype (BT-3) aan om welk soort factuur het gaat.
Wat is een termijnfactuur?
Met een termijnfactuur vraagt u een betaling voor een deel van een opdracht, meestal naar voortgang van de bouw, per mijlpaal of met vaste tussenpozen. Dat is gebruikelijk bij bouwprestaties, in de installatiebouw en bij ontwerp- en IT-projecten, dus overal waar tussen opdracht en oplevering veel tijd en geld zit. De termijnfactuur is voorlopig: definitief afgerekend wordt pas met de eindafrekening.
De begrippen worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Zo kunt u ze onderscheiden:
- Aanbetalingsfactuur (Anzahlungsrechnung): betaling vóór aanvang of vóór uitvoering van de prestatie.
- Termijnfactuur (Abschlagsrechnung): betaling voor een deel van de opdracht tijdens de uitvoering, zonder dat een deel definitief is opgeleverd.
- Deelfactuur (Teilrechnung): afrekening van een afgeronde, zelfstandige deelprestatie. Velen gebruiken het begrip echter ook als synoniem voor termijnfactuur.
- Deeleindafrekening (Teilschlussrechnung): definitieve afrekening van een opgeleverd deel, vooral in de bouw.
- Eindafrekening (Schlussrechnung): definitieve afrekening van de volledige prestatie na oplevering.
Btw bij termijnen en aanbetalingen
Ontvangt u geld voordat de prestatie is verricht, dan wordt de btw al verschuldigd aan het einde van het aangiftetijdvak waarin het geld binnenkomt (§ 13 Abs. 1 Nr. 1 Buchst. a Satz 4 UStG, de Duitse btw-wet). Daarom moet ook een termijn- of aanbetalingsfactuur alle verplichte gegevens van een factuur bevatten en de btw vermelden (§ 14 Abs. 5 Satz 1 UStG). De klant kan de voorbelasting daaruit aftrekken zodra factuur en betaling er zijn.
Voor aanbetalingsfacturen geldt ook de e-factuurplicht. Het BMF (het Duitse federale ministerie van Financiën) heeft dat in de brief van 15 oktober 2025 uitdrukkelijk verduidelijkt (BMF). Tussen binnenlandse bedrijven gelden daarvoor dezelfde overgangstermijnen als voor gewone facturen.
De eindafrekening met termijnbetalingen
In een eindfactuur moeten de vóór de uitvoering ontvangen deelbetalingen en de daarop vallende btw-bedragen in mindering worden gebracht, als daarvoor facturen zijn uitgereikt (§ 14 Abs. 5 Satz 2 UStG). Anders bent u de btw op de termijnen dubbel verschuldigd: één keer uit de termijnfactuur en één keer uit de eindafrekening.
Rekenvoorbeeld
Een opdracht van 30.000 euro exclusief btw, btw-tarief 19 procent. Er zijn twee termijnfacturen, beide zijn betaald.
| Factuur | Netto | Btw 19 % | Bruto |
|---|---|---|---|
| Termijnfactuur 1 | € 10.000,00 | € 1.900,00 | € 11.900,00 |
| Termijnfactuur 2 | € 10.000,00 | € 1.900,00 | € 11.900,00 |
| Totale prestatie volgens eindafrekening | € 30.000,00 | € 5.700,00 | € 35.700,00 |
| min betaalde termijnen | € 20.000,00 | € 3.800,00 | € 23.800,00 |
| Restbedrag | € 10.000,00 | € 1.900,00 | € 11.900,00 |
Belangrijk: trek netto en btw afzonderlijk af. Wie alleen het brutobedrag van de termijnen van het eindbedrag aftrekt, vermeldt in de eindafrekening te veel btw.
Een voorbeeld van een eindafrekening met termijnbetalingen bevat naast de gebruikelijke verplichte gegevens dus de totale prestatie, een overzicht van alle termijnfacturen met nummer, datum, netto- en btw-bedrag en het resterende bedrag.
De eindafrekening als e-factuur
Hier wordt het lastig. Het datamodel van EN 16931 kent geen veld waarin de afgetrokken deelbetalingen en btw-bedragen volledig kunnen worden weergegeven. Volgens de Bundessteuerberaterkammer (de Duitse federale kamer van belastingadviseurs) raadt het BMF daarom aan een restfactuur op te stellen over het bedrag dat na aftrek van de termijnen overblijft. Als alternatief kunnen de ontbrekende gegevens van een eindafrekening als bijlage in de e-factuur worden ingesloten (BStBK-FAQ).
Voor het voorbeeld betekent dat: de e-factuur vermeldt alleen de nog openstaande 10.000 euro netto en 1.900 euro btw. De voorafgaande termijnfacturen noemt u als referentie, bijvoorbeeld via de factuurreferentie (BG-3) of een opmerking in de vrije tekst (BT-22). Voor bouwprestaties geldt volgens dezelfde bron tot 30 juni 2030 een versoepeling: deelbetalingen en btw-bedragen mogen in een ongestructureerde bijlage staan, als het gestructureerde deel daarnaar verwijst.
Factuurtypen in de XRechnung
Het factuurtype vult u in het veld BT-3 in. De codes komen uit de lijst UNTDID 1001. De XRechnung voorziet via de regel BR-DE-17 in de volgende codes; andere codes leiden bij de controle tot een waarschuwing:
| Code | Betekenis | Toepassing |
|---|---|---|
| 326 | Deelfactuur | Afrekening van een deelprestatie |
| 380 | Factuur | Standaardgeval, ook voor aanbetalings- en restfacturen |
| 381 | Creditnota | Door de afnemer opgestelde afrekening |
| 384 | Gecorrigeerde factuur | Correctie van een al uitgereikte factuur |
| 389 | Zelf opgestelde factuur | Afrekening door de klant namens de leverancier |
| 875 | Termijnfactuur (bouwprestatie) | Termijnen naar voortgang van de bouw |
| 876 | Deeleindafrekening (bouwprestatie) | Afrekening van een opgeleverde bouwfase |
| 877 | Eindafrekening (bouwprestatie) | Eindafrekening van een bouwprestatie |
De code 386 voor vooruitbetalingsfacturen bestaat weliswaar in de codelijst, maar is voor de XRechnung niet voorzien. De Bundessteuerberaterkammer raadt voor aanbetalingsfacturen buiten de bouw daarom code 380 aan met een opmerking als „Anzahlungsrechnung“ (aanbetalingsfactuur) in het vrije tekstveld BT-22. Voor bouwprestaties gebruikt u de codes 875 tot en met 877. Grote opdrachtgevers zoals Deutsche Bahn schrijven de te gebruiken factuurtypen en gegevens vaak aanvullend voor. Meer daarover in het artikel XRechnungen aan Deutsche Bahn.
Termijnen en eindafrekening in faktoora
In faktoora is elke termijnfactuur en eindafrekening een aparte factuur met een eigen factuurnummer en een eigen prestatieperiode. Procentuele termijnen geeft u weer via de hoeveelheid, bijvoorbeeld 0,8 voor 80 procent van een regel, en de nummers van eerdere termijnfacturen vult u in als referentie. De stapsgewijze handleiding, inclusief zekerheidsinhouding en creditering, vindt u in het helpartikel Termijnbetalingen, deelfacturen en eindafrekeningen. Hoe u de factuur vervolgens als XRechnung of ZUGFeRD aanmaakt, ziet u op de pagina E-facturen aanmaken.
Veelgestelde vragen
Wat is een termijnfactuur?
Een factuur voor een deel van de overeengekomen vergoeding, die tijdens de uitvoering van een opdracht wordt uitgereikt. Ze is voorlopig; definitief afgerekend wordt met de eindafrekening.
Moet een termijnfactuur btw vermelden?
Ja. Wordt er geld ontvangen vóór de uitvoering van de prestatie, dan wordt de btw al bij ontvangst van de betaling verschuldigd. De termijnfactuur heeft daarom alle verplichte gegevens nodig, inclusief het btw-bedrag.
Hoe trek ik termijnbetalingen af in de eindafrekening?
Netto en btw van de betaalde termijnen worden afzonderlijk van de totale prestatie afgetrokken. Als e-factuur raadt het BMF een restfactuur aan over het resterende bedrag, met verwijzing naar de termijnfacturen.
Welk factuurtype geldt voor een termijnfactuur in de XRechnung?
Bij bouwprestaties code 875. Buiten de bouw wordt voor aanbetalingen meestal 380 met een opmerking in de vrije tekst gebruikt, voor de afrekening van een deelprestatie 326.
Heb ik voor termijnfacturen een e-factuur nodig?
Ja, tussen binnenlandse bedrijven geldt de e-factuurplicht ook voor aanbetalings- en termijnfacturen, met dezelfde overgangstermijnen tot eind 2026 respectievelijk eind 2027.